یادش به خیر، چه روزگاری بود، با کلی شور و انرژی هفته به هفته پای تلویزیون چهارده اینچ سیاه و سفید می‌نشستیم و کارتون‌های محبوب خود را تماشا می‌کردیم. درست است که بچه‌های این دوره و زمانه پویانمایی‌های سه بعدی و فوق العاده ای می‌بینند، ولی ما هم خاطرات تلخ و شیرین خود را داریم. به طور مثال هنوز هم حسرت می‌خوریم که چرا مجموعه «سندباد» هیچ وقت به طور کامل پخش نشد و نتوانستیم پایانش را ببینیم. تازه امروز تماشای کارتون مثل قدیم‌ها دیگر یک تجربه مختص کودکان نیست و همه بدون شرمندگی و حتی با افتخار پویانمایی‌های روز را دنبال می‌کنند. در این مطلب به نقل از هفته نامه سروش برایتان خاطره سازی کردیم و 10 کارتون محبوب دوران کودکی را یادآوری می‌کنیم.

یوگی و دوستان

یوگی خرسه شخصیتی بود که ویلیام‌ هانا و جوزف باربرا آن را خلق کردند و در مجموعه ای از کارتون‌های کمپانی تولیدی‌هانا باربرا ظاهر شد. نخستین حضور این شخصیت در سال 1958 به عنوان یک شخصیت مکمل در نمایش «هاکلبری ‌هاوند» بود. مجموعه «یوگی و دوستان» یکی از مهم‌ترین آثاری بود که براساس این شخصیت خلق و در سال‌های 1967 و 1968 از تلویزیون پخش شد. محبوبیت یوگی خرسه به قدری بوده است که تا امروز 14 مجموعه، 10 بازی ویدئویی، 7 سری کتاب مصور و یک فیلم با حضورش ساخته شده است. در ضمن در اکتبر سال 2008 کمپانی برادران وارنر اعلام کرد که با شخصیت‌های یوگی خرسه، بوبوخرسه، سنیری خرسه و ... پویانمایی فیلمی ‌مانند «آلوین و سنجاب‌ها» را خواهد ساخت که به احتمال زیاد در دسامبر 2010 به نمایش درخواهد آمد.

فوتبالیست‌ها


این مجموعه 128 قسمتی بسیار محبوب را که نام اصلی اش «کاپیتان سوباسا»ست و با عنوان «فوتبالیست‌های برق آسا» هم شناخته می‌شود ایساموایماکاکه کارگردانی کرد و از دهم اکتبر 1983 تا 37 مارس 1986 روی آنتن رفت. یوایچی تاکاهاشی در سال 1981 این شخصیت و مجموعه را با قلمش خلق کرد. «کاپیتان سوباسا» با استقبال چشمگیری رو به رو شد و تا سال‌ها مجموعه‌هایی از کتاب‌های مصور، بازی‌های ویدئویی و پویانمایی‌ها براساس آن تولید و عرضه شد. داستان بر سرگذشت و ماجراهای یک تیم فوتبال جوان و کاپیتانش سوباسااوزارا متمرکز بود. محبوبیت جهانی این مجموعه به قدری بود که گفته می‌شود فوتبالیست‌های سرشناس و ستاره ای مانند هیده توشی ناکاتا، زین الدین زیدان، فرانچسکوتوتی، فرناندو تورس و الساندرو دل پیرو از آن الهام گرفته اند و فوتبالیست شده‌اند.

مهاجران


این مجموعه 50 قسمتی هم در سال 1982 به دست یک کارگردان ژاپنی با نام هیروشی سای تو و براساس داستان «لوسی از رنگین کمان جنوبی» به قلم نویسنده استرالیایی فیلیس پیدینگتون (1910-2001) ساخته شد. داستان درباره دختر جوانی به نام لوسی بود که با خانواده اش از انگلیس به استرالیا نقل مکان می‌کنند تا در مزرعه ای ساکن شوند. آن‌ها به واسطه این مهاجرت با مشکلات و سختی‌ها و البته تجربه‌های هیجان انگیزی رو به رو می‌شوند. این مجموعه به زبان‌های فرانسوی، ایتالیایی، اسپانیایی، آلمانی و فارسی (مهاجران) ترجمه شد و روی آنتن رفت. نکته جالب درباره «مهاجران» این است که در زمره معدود آثاری قرار می‌گیرد که در آن دوران در زمان حیات خالقش ساخته شد.

ماجراهای پینوکیو

نسل ما پینوکیو شخصیتی که در سال 1883 توسط نویسنده ایتالیایی، کارلو لکودی خلق شد را با این مجموعه تلویزیونی 52 قسمتی (هر قسمت 26 دقیقه) شناخت که محصول مشترک آلمان و ژاپن بود و سال 1976 روی آنتن رفت. «پدر ژپتو» تنها در آرزوی داشتن یک پسر است. او روزی یک عروسک چوبی می‌تراشد که قبل از کامل شدن شروع به حرف زدن می‌کند. پیرمرد عروسک چوبی را پینوکیو می‌نامد و مانند فرزندش با او رفتار می‌کند اما پینوکیو پسر دردسرسازی است که بعد از کلی ماجرا و تجربه سر عقل می‌آید و پری مهربان او را به یک پسر واقعی بدل می‌کند. مجموعه «ماجراهای پینوکیو» در کشورهای آلمانی زبان محبوبیت چشم گیری پیدا کرد. البته جزئیاتی از این مجموعه با منبع اقتباسش (نوول کارلولکودی) مغایرت دارد، به عنوان مثال جوجه اردکی به نام جینا جایگزین جیرجیرک داستان اصلی شده است. پینوکیو کلمه ای در گویش توسکانی است به معنای «هسته کاج».

بامزی (قوی ترین خرس دنیا)

یک مجموعه کارتونی سوئدی که رون آندرئاسون آن را خلق کرد. این کارتون محبوب ابتدا در قالب مجموعه ای از فیلم‌های کوتاه تلویزیونی در سال 1966 مطرح شد. آندرئاسون تا سال 1990 تمام کتاب‌های مصور این شخصیت را نوشت و بعد از آن بود که گروهی نویسنده و طراح جدید به کار گرفته شدند. بامزی شخصیت اصلی این مجموعه، خرسی قهوه ای است که با خوردن نوعی عسل (عسل تندری که مادر بزرگش آماده می‌کند) بدل به قوی‌ترین خرس دنیا می‌شود. هر کسی غیر از بامزی این عسل را بخورد 3 روز دل درد می‌گیرد. بامزی مهربان‌ترین خرس دنیا هم هست و اغلب به دیگران کمک می‌کند. اسم بامزی از کلمه ای در زبان اسکاندیناوی می‌آید که به معنای خرس است و البته معنی غول هم می‌دهد. «شلمان» یکی از فراموش نشدنی ترین شخصیت‌های این کارتون بود که همیشه سر بزنگاه ساعتش زنگ می‌خورد و به خواب می‌رفت. در اکتبر 2006، چهل سال بعد از خلق «بامزی»، اولاآندرئاسون پسر خالق این شخصیت اعلام کرد که پویانمایی بلندی براساس این شخصیت ساخته خواهد شد. این فیلم با هزینه ای 25 میلیون دلاری تولید و به احتمال زیاد در سال 2012 آماده نمایش خواهد شد.


رامکال


این مجموعه هم با عنوان اصلی «راسکال راکون» توسط هیروشی‌های تو و با همکاری سیجی اندووشیگئوکوشی در 52 قسمت در سال 1977 ساخته شد. این کارتون براساس نوول خود زندگی نامه «راسکال خاطره ای از یک دوران بهتر» نوشته استرلینگ نورث شکل گرفت. از نکات جالب درباره کارتون «رامکال» این بود که بعد از محبوبیت در ژاپن واردات سالانه هزار و 500 راکون را در پی داشت و خانواده‌ها به عنوان حیوان خانگی آن را درخواست می‌دادند.

ماجراهای سندباد

این مجموعه که عنوان کاملش داستان‌های هزار و یک شب است به ماجراهای «سندباد» معروف است که توسط ژاپنی‌ها در قالب 52 قسمت با کارگردانی فومیو کاروکاوا و کانیمیکواوکازاکی ساخته شد و در سال 1975 روی آنتن رفت. این مجموعه براساس داستانی کودکانه با عنوان «سندباد دریانورد» شکل گرفت. سندباد پسر جوان یک تاجر مشهور بغدادی است که از گوش دادن به داستان‌های ماجراجویانه عمویش حسن لذت می‌برد. او از عمویش جدا می‌شود و سر از یک جزیره متروکه در می‌آورد.

بارباپاپا


«بارباپاپا» شخصیت اصلی یک مجموعه کتاب‌های کودکان بود که در دهه 1970 توسط آنت تیسون و تالاس تیلر خلق شد. این کتاب‌ها به زبان فرانسه نوشته و بعد به بیش از 30 زبان ترجمه شد بعد از آن بود که کارتون‌های کوتاه 5 دقیقه ای براساس این شخصیت برای تلویزیون ساخته شد و با استقبال چشمگیری مواجه شد.

«بارباپاپا» یکی از کارتون‌های محبوب قاره آسیا بوده است که علاوه بر کشور ما در ژاپن هم خیلی مورد توجه کودکان قرار گرفت. بارباپاپا یک موجود قطره ای مانند، صورتی رنگ است که می‌تواند شکل خود را عوض کند ولی اغلب گلابی شکل است. او به طور تصادفی وارد دنیای انسان‌ها می‌شود و سعی می‌کند خود را با این شرایط جدید وفق دهد. بارباپاپا بعد از کلی ماجرای شگفت انگیز با هم نوع مؤنث خودش بارباماما آشنا می‌شود که منجر به ورود هفت فرزندشان، باربابیبی‌ها به داستان می‌شود که هر کدام یک رنگ هستند.


آن شرلی

این مجموعه 50 قسمتی (هر قسمت 24 دقیقه) براساس نوول، اثر نویسنده کانادایی لوسی مادمونتگومری در سال 1979 در ژاپن ساخته شد. آن شرلی دختری پرورشگاهی است که به صورت تصادفی به خانه خانواده کاث برت فرستاده می‌شود که در اصل درخواست سرپرستی از یک پسر را داده بودند اما آن شرلی به تدریج خود را در دل اعضای خانواده جا می‌کند و بدل به یکی از اعضای آن می‌شود. ایسائو تاکاهاتا، کارگردان این مجموعه بود که آن را با وفاداری کامل به منبع اقتباسش ساخت. طراحی صحنه‌ها و تصاویر این مجموعه را استاد‌ هایائومیازاکی فقید انجام داد. محبوبیت «آن شرلی» در ژاپن به قدری چشمگیر بود که سال گذشته مجموعه ای دیگر براساس ماجراهای کودکی آن شرلی تولید شد و روی آنتن رفت.

پت و مت

مجموعه ای انیمیشنی به سبک توقف/ حرکت محصول کشور چکسلواکی سابق که دو شخصیت به نام‌های پت و مت داشت که دست و پا چلفتی و شیرین عقل بودند. پت و مت در زبان چک معادل‌هایی برای پات و مات است؛ دو اصطلاح در شطرنج که به طور مجازی بن بست و شکست معنی می‌دهند. در این مجموعه پت و مت همواره با مشکلی دست و پنجه نرم می‌کردند که خودشان آن را ایجاد کرده بودند. آن‌ها برای حل مشکلات خود از هر ابزار ممکن و غیرممکن بهره می‌گرفتند و همه جور خلاقیتی(!) به خرج می‌دادند ولی همیشه مشکلات آن‌ها بزرگ تر و شرایط پیچیده تر می‌شد.با این حال پت و مت در پایان و در اوج ناامیدی به طور معمول از کارها نتیجه می‌گرفتند و به راه حل غافلگیر کننده ای می‌رسیدند. موسیقی متن این مجموعه اثر پتراسکومال بامزه و فراموش نشدنی است. شخصیت‌های پت و مت در ابتدا با فیلم کوتاهی با عنوان «ناشی‌ها» (1976) معرفی شدند و بعد از چند فیلم کوتاه در سال 1989 به تلویزیون راه یافتند. این مجموعه محبوبیتی جهانی پیدا کرد و در بیش از بیست کشور از جمله آلمان، برزیل، هلند، لهستان، ژاپن، آفریقای جنوبی و اسپانیا روی آنتن رفت. لابومیرنبز و ولادیمیر یرانک خالق این مجموعه بودند